औषधि वितरकसँग हजारौं उत्पादन हुन्छन्, हरेकका ब्याच र म्याद हुन्छन्, र ग्राहक मुख्यतः फार्मेसी, क्लिनिक, अस्पताल र उप-वितरक हुन् जसले सही मात्रा, सही ब्रान्ड र पर्याप्त बाँकी म्याद अपेक्षा गर्छन्। पैसा स्टक र फार्मेसी उधारोमा बाँधिएको हुन्छ, त्यसैले दुवैमा सानो गल्ती पनि महँगो पर्छ। यहाँ नेपालमा औषधि वितरण सामान्यतया कसरी चल्छ र gamitrack ले व्यावसायिक पक्षमा कसरी सघाउँछ भन्ने बताइएको छ। यो नियामक उपकरण होइन, र इजाजतपत्र तथा भण्डारण नियम व्यवसायकै जिम्मा हुन्।
नेपालमा औषधि वितरण सामान्यतया कसरी चल्छ
औषधि उत्पादक वा आयातकर्ता, स्टकिस्ट वा वितरक, र जिल्लामा कहिलेकाहीँ उप-वितरकको शृङ्खला हुँदै फार्मेसीसम्म पुग्छ। वितरकले सहरका फार्मेसी र रुटका बिक्री प्रतिनिधि मार्फत वरपरका बजारमा आपूर्ति गर्छन्। उत्पादकका मेडिकल रिप्रेजेन्टेटिभले डाक्टर र फार्मेसी भेटेर उत्पादन प्रवर्धन गर्छन्, जबकि वितरकतर्फका बिक्री कर्मचारीले अर्डर लिने र पैसा उठाउने काम गर्छन्। फार्मेसीले धेरै सामानको थोरै परिमाणका बारम्बार मिश्रित अर्डर दिन्छन् र पूरा सूची छिटो पुर्याउन सक्ने वितरक रुचाउँछन्।
फार्मेसीले सामान्यतया उधारो किन्छन्, केही हप्तामा हिसाब मिलाउँछन्, र कसैले चेक प्रयोग गर्छन्। माग मौसमी हुन्छ, जस्तै खास मौसममा श्वासप्रश्वास र पेटका समस्या बढी, र अस्पतालको खरिद आफ्नै चक्रमा चल्छ। ब्याच र म्याद केन्द्रीय कुरा हुन्: छोटो म्याद भएको स्टक सहमत सर्तमा फिर्ता वा साटिन्छ, र ब्याच जति लामो बस्छ मूल्य उठाउन उति गाह्रो हुन्छ।
समस्या कहाँ आउँछ
ठूलो सूचीमा मिल्दाजुल्दा नाम हुन्छन्, र हतारमा हातले लेखिएको अर्डरले गलत सामान पुर्याउँछ। काउन्टरमा बस्ने जोसुकैले डिस्प्याचमा ब्याच जाँच्छ, र म्याद नजिकिएको स्टक नयाँ लटको पछाडि पत्तै नपाई बस्न सक्छ। उधारो धेरै ठाउँमा दर्ता हुन्छ, त्यसैले लेखापाल, मालिक र प्रतिनिधिसँग एउटै फार्मेसीको फरक रकम हुन्छ। फिर्ता मौखिक रूपमा सहमत हुन्छ। मालिकले टोलीले तलब पाएको फार्मेसी साँच्चै कभर गरेको छ कि छैन भन्न सक्दैनन्।
gamitrack दैनिक कसरी प्रयोग हुन्छ
मालिक वा व्यवस्थापक। वर्ग र फार्मेसी, अस्पताल र उप-वितरकका मूल्य सूचीसहित उत्पादन राख्नुहोस्। गाइड पृष्ठ र सेटअप चेकलिस्टले शाखा, मान्छे र उत्पादन थप्न मद्दत गर्छ। त्यसपछि मालिकले दैनिक भ्रमण, अर्डर र भुक्तानी, फार्मेसी अनुसार एजिङसहितको खाता, र साप्ताहिक उठती योजना बनाम वास्तविक प्राप्ति देख्छन्। ब्याच अनुसार न्यून स्टक र म्याद नजिकिएको सूचीले यो हप्ता फिल्ड टोलीलाई के धकेल्न लगाउने देखाउँछ।
बिक्री अधिकृत। हरेक बिहान आज ट्याबमा रुट सूचीबद्ध हुन्छ। फार्मेसीमा अधिकृतले चेक-इन गर्छन्, जुन सुरक्षित स्थानसँग मिलाइन्छ, छिटो बिक्ने सामानको क्लोजिङ स्टक लेख्छन्, मूल्य सूचीबाट उत्पादन छान्छन्, फार्मेसीले बिल चुक्ता गर्दै छ भने भुक्तानी उठाउँछन्, फोटो थप्छन् र नतिजा दर्ता गर्छन्। सम्झनाबाट टाइप गर्नुको सट्टा सूचीबाट उत्पादन छानिने भएकाले मिल्दाजुल्दा नाम मिसिने सम्भावना घट्छ। फार्मेसीले हातमा नभएको सामान माग्दा बजार टिप्पणी र फलो-अपले बिर्सन दिँदैनन्। नयाँ फार्मेसी GPS सहित थप्न सकिन्छ र लाइभ हुनुअघि व्यवस्थापकले स्वीकृत गर्छन्।
डेलिभरी कर्मचारी। वितरकले आफैं अर्डर पुर्याउँदा चालकले डेलिभरी ट्याब खोल्छन्, बाँकी रकम र स्थान देख्छन्, GPS, फोटो र बुझ्नेको नामसहित डेलिभर जनाउँछन् र भुक्तानी उठाउँछन्। पसलबाट टाढा भएको डेलिभरी समीक्षाका लागि झण्डा लाग्छ।
डिलर र उप-वितरक। जिल्लामा उप-वितरकले डिलर एपमा आफ्नो क्षेत्रमा बुक भएका अर्डर देख्छन्, प्रगति टाइमलाइनसहित पूरा गर्छन्, आफ्नो मूल्य सूचीमा आफ्नै अर्डर गर्छन्, र आफ्नो खाता पढ्छन्। मासिक स्टक गणनाले अपेक्षित क्लोजिङ स्टक र गणना गरिएको स्टक तुलना गर्छ।
ब्याच, म्याद र फिर्ता। हरेक स्टक चलन एपेन्ड-ओन्ली हुन्छ र ब्याच तथा म्यादसहित दर्ता हुन्छ, त्यसैले कुनै ब्याच कहिले आयो र गयो ठ्याक्कै फर्केर हेर्न सकिन्छ। म्याद सकिएको वा बिग्रिएको स्टकको फिर्ता पार्टी सिटबाट दर्ता भई क्रेडिट नोटसहित शाखामा स्वीकृत हुन्छ। डिलर मार्फत सेवा पाएको पसलको फिर्ता भए डिलरले एपमा स्वीकार वा अस्वीकार गर्छन्।
बिल र उठती। डिस्प्याचले IRD ढाँचाको कर बिल बनाउँछ, आर्थिक वर्ष अनुसार क्रमिक नम्बरसहित र कर लाग्ने लाइनमा मात्र भ्याट। यो वर्गमा केही सामानको व्यवहार फरक हुन सक्ने भएकाले कर व्यवहार आफ्ना कर सल्लाहकारसँग पुष्टि गर्नुहोस्। नगद, eSewa, Khalti, Fonepay, बैंक वा चेकको भुक्तानी सबैभन्दा पुरानो बिलमा मिलाइन्छ, र अग्रिम खातामै रहन्छ।
लक्ष्य र कमिसन। दैनिक गतिसहितको मासिक लक्ष्य र द्वितीयक अर्डरमा सर्वव्यापी वा व्यक्तिगत कमिसन दरले प्रोत्साहन नियम स्पष्ट बनाउँछन्। कमिसन अर्डरबाट गणना हुन्छ, महिना अन्त्यमा मस्यौदा बन्छ र महिना सकिएपछि मात्र अन्तिम गरिन्छ।
एउटा उदाहरण (काल्पनिक)। मानौं एउटा फार्मेसीले एउटै औषधिका दुई ब्याचमध्ये पुरानो ब्याच पाउँछ र म्याद छोटो भएकाले फिर्ता चाहन्छ। फिर्ता पार्टी सिटबाट दर्ता हुन्छ, शाखामा स्वीकृत हुन्छ र क्रेडिट नोट जारी हुन्छ। ब्याच अनुसार स्टक पहिल्यै देखिएको भए पुरानो ब्याच सुरुमै फार्मेसी रुटमा धकेल्न सकिन्थ्यो। यो संख्या होइन, कार्यप्रवाहको उदाहरण मात्र हो।
सुरु गर्ने तरिका
शीर्ष चालीस फार्मेसी र एउटा गोदामबाट सुरु गर्नुहोस्। तिनका मूल्य सूची राख्नुहोस्, ब्याच अनुसार सुरुको स्टक दर्ता गर्नुहोस्, र तपाईंको अहिलेको खातासँगै समानान्तर रूपमा एक महिना भ्रमण, अर्डर र उठती चलाउनुहोस्। दुवै मिलेपछि कागज बन्द गर्नुहोस्।
मूल्य हेर्नुहोस् वा सूचीको आकारबारे कुरा गर्न सम्पर्क गर्नुहोस्। कस्मेटिक्स तथा व्यक्तिगत हेरचाह पनि हेर्न सक्नुहुन्छ।