नेपालको कुनै पनि पसलको र्याकमा सबैभन्दा भिडभाड मसलाकै हुन्छ। एउटै ब्रान्डले दर्जनौं उत्पादन, हरेकका तीन-चार प्याक साइजसहित, हजारौं साना पसललाई बेच्छ र ती पसलले हप्ता वा पन्ध्र दिनमा दोहोर्याएर अर्डर गर्छन्। यसको अर्थ धेरै साना अर्डर, धेरै साना उधारो र म्याद भएको धेरै स्टक। यो पृष्ठमा नेपालमा मसला वितरण सामान्यतया कसरी चल्छ, कहाँ समस्या आउँछ, र gamitrack ले उत्पादकलाई कसरी नियन्त्रणमा राख्न मद्दत गर्छ भन्ने बताइएको छ।
नेपालमा मसला वितरण सामान्यतया कसरी चल्छ
धेरैजसो मसला उत्पादक जिल्ला वा क्षेत्र अनुसारका डिलर मार्फत बेच्छन्। डिलरले माल राख्छ, उत्पादकका बिक्री प्रतिनिधिले तोकिएको रुटमा खुद्रा पसल, किराना र थोक व्यापारी भेटेर अर्डर लिन्छन्, र त्यो अर्डर डिलरले पुर्याउँछ। मुख्य व्यापारिक केन्द्रका ठूला थोकवालालाई कतिपय उत्पादकले सिधै पनि बेच्छन्। भ्रमण बिट अनुसार हुन्छ: उही पसल हरेक हप्ता वा पन्ध्र दिनमा, र चल्तीका बजार बढी पटक।
माग मौसमी हुन्छ। दशैं, तिहार र विवाहको सिजनमा मसलाको बिक्री उल्लेख्य बढ्छ र धेरै ब्रान्डले त्यसबेला योजना चलाउँछन्। वर्षामा पहिरो र सडक अवरोधले जिल्ला केही दिन कटिन सक्ने भएकाले डिलरले बफर स्टक राख्छन्। उधारो सामान्य हो: पसलले एकदेखि चार हप्ताको उधारो मागे, डिलरले अझ लामो माग्छन्। मसला खानेकुरा भएकाले ब्याच नम्बर र म्याद महत्त्वपूर्ण हुन्छ, र धेरै बसेको प्याकको बास्ना र भरोसा दुवै घट्छ।
समस्या कहाँ आउँछ
अर्डर बुक कागजमा हुन्छ। दश-पन्ध्र उत्पादन र धेरै प्याक साइज हुँदा प्रतिनिधिले हतारमा लेख्छन्, गल्ती सर्दै जान्छ र पाना हराउँछ। अफिसले राति फेरि टाइप गर्छ र डिस्प्याच एक दिन ढिलो सुरु हुन्छ।
म्यादको हिसाब सम्झनामा चल्छ। गोदामको कापी मात्र आधार हुँदा नयाँ ब्याच पुरानोभन्दा अघि निस्कन सक्छ, र कम बिक्री हुने प्याक साइज डिलरको र्याकको पछाडि म्याद सकिने बेलासम्म बसिरहन्छ।
उधारो छरिएको हुन्छ। केही प्रतिनिधिको नोटबुकमा, केही लेखापालको खातामा, केही डिलरको वाचामा। जोड्ने बेलासम्म केही पसल महिनौं पछि परिसकेका हुन्छन्।
भ्रमण प्रमाणित हुँदैन। रुट पुगेको छैन कि भन्ने शंका मालिकलाई हुन सक्छ, तर आफैं गएर नहेरेसम्म थाहा हुँदैन।
gamitrack दैनिक कसरी प्रयोग हुन्छ
मालिक वा व्यवस्थापक। तपाईंले प्याक साइज अनुसार उत्पादन, डिलर र खुद्रा पसलका मूल्य सूची, र आफ्ना कर्मचारी सेटअप गर्नुहुन्छ। बिहान कसले दिन सुरु गर्यो देख्नुहुन्छ, दिनभर टोली पृष्ठ र लाइभ नक्सामा भ्रमण, अर्डर र भुक्तानी आइपुग्छन्। डिलर र पसल अनुसारको बाँकी सधैं ताजा हुन्छ, कुन भाखा नाघेको हो एजिङले देखाउँछ। मासिक लक्ष्य, साप्ताहिक उठती योजना र डिलरको स्टक गणनाले महिना सकिनुअघि नै गति ठीक छ कि छैन भन्छ।
बिक्री प्रतिनिधि। आज ट्याबमा क्रमबद्ध स्टपसहित रुट देखिन्छ। प्रतिनिधिले GPS सहित दिन सुरु गर्छन्, पसल पुगेपछि भ्रमण पसलको स्थानसँग मिलाइन्छ। पसलमा मुख्य प्याकको क्लोजिङ स्टक टिप्छन्, मूल्य सूचीबाट अर्डर लिन्छन् (भ्याट कर लाग्ने लाइनमा मात्र जोडिन्छ), पसलको फोटो खिच्छन्, पसलले तिर्न चाहे नगद, eSewa, Khalti वा Fonepay उठाउँछन्, र नतिजा दर्ता गर्छन्। अर्डर भएन भने पसल बन्द थियो वा स्टक बाँकी थियो जस्ता कारण छान्छन्, जसले व्यवस्थापनलाई किन भन्ने बुझाउँछ। बजार टिप्पणीमा प्रतिस्पर्धीको योजना वा र्याकको समस्या लेखिन्छ। पहाडी बाटोमा नेटवर्क गए पनि दिनको GPS बाटो फोनमा रहन्छ र पछि सिंक हुन्छ; अर्डर र भुक्तानी कभरेजमा फर्किएपछि हालिन्छ।
डेलिभरी कर्मचारी। अर्डर डिस्प्याच भई कर बिल बनेपछि चालकले डेलिभरी ट्याबमा बाँकी रकम, स्थान र कल बटनसहित देख्छन्। पुगेपछि GPS, फोटो र बुझ्नेको नामसहित डेलिभर भयो भनी जनाउँछन्, र त्यहीँ भुक्तानी पनि उठाउन सक्छन्। पसलको स्थानबाट टाढा डेलिभरी जनाइयो भने समीक्षाका लागि झण्डा लाग्छ।
डिलर। तपाईंका तर्फबाट पसलमा माल पुर्याउने डिलरले डिलर एपमा प्रतिनिधिले बुक गरेका द्वितीयक अर्डर देख्छन्, प्रगति टाइमलाइनमा हेर्छन्, रिमाइन्डर पाउँछन् र पूरा गर्छन्। आफ्नै अर्डर पनि आफ्नो मूल्य सूचीमा तपाईंलाई दिन्छन् र आफ्नो खाता मात्र देख्छन्। स्टक नियन्त्रणका लागि मासिक डिलर स्टक गणनाले अपेक्षित क्लोजिङ र वास्तविक गणना तुलना गर्छ, जसले ढिलो बिक्री हुने ब्याच चाँडै देखाउँछ।
ब्याच र म्याद। स्टक चलन एपेन्ड-ओन्ली हुन्छ र ब्याच तथा म्याद अनुसार दर्ता हुन्छ, त्यसैले मौज्दात सधैं आएको र गएको जोड हुन्छ। न्यून स्टक र म्याद नजिकिएका सूचीले के बढी धकेल्ने र के फिर्ता तान्ने देखाउँछ।
योजना र कमिसन। पूरा भएका द्वितीयक बिक्रीमा चरणबद्ध पुरस्कारसहितका चाडपर्व योजना चलाउन सकिन्छ, जुन स्वीकृतिपछि डिलरको खातामा जम्मा हुन्छ। प्रतिनिधिको कमिसन द्वितीयक अर्डरबाट लक्ष्यसँग तुलना गरी निकालिन्छ र महिना सकिएपछि अन्तिम गरिन्छ।
एउटा उदाहरण (काल्पनिक)। मानौं गोदामको स्टकमा एउटा खुर्सानी गुँडको दुई ब्याच छन्। म्याद नजिकको ब्याच म्याद नजिकिएको सूचीमा देखिन्छ, व्यवस्थापकले त्यही ब्याच यो हप्ताको रुटमा धकेल्न भन्छन्, र नयाँ ब्याच पछि जान्छ। यो संख्या होइन, कार्यप्रवाहको उदाहरण मात्र हो।
सुरु गर्ने तरिका
धेरैजसो मसला कम्पनीले एउटा रुट, केही प्रतिनिधि र प्रमुख डिलरबाट सुरु गर्छन्, र आँकडा गोदामसँग मिलेपछि विस्तार गर्छन्। प्याक साइज अनुसार उत्पादन थप्नुहोस्, मूल्य सूची राख्नुहोस्, र एक हप्ताको वास्तविक भ्रमण चलाएर हेर्नुहोस्।
मूल्य पृष्ठ बाट कम्पनी बनाउनुहोस्, वा सम्पर्क गर्नुहोस्, हामी तपाईंकै उत्पादनसहित डेमो तयार गर्छौं। स्न्याक्स वा नुडल्स पनि बेच्नुहुन्छ भने FMCG र प्याकेज्ड खाना हेर्नुहोस्; चियासँगै मसला बेच्नुहुन्छ भने चिया र कफी हेर्नुहोस्।