डिलर र खुद्रा पसलको उधारो असुली कसरी गर्ने

नेपालमा व्यापार गर्ने जोसुकैलाई थाहा छ, "उधारो" शब्दले कति कुरा बोकेको हुन्छ। पसलले नगद नहुँदा माल लिन्छ, डिलरले अर्को डिलिभरी आउनुअघि पैसा तिर्ने वाचा गर्छ, र उत्पादकले सम्बन्ध जोगाउन "यस पटक हुन्छ" भन्छ। यही सानो सहमति थुप्रिँदै जाँदा कम्पनीको नगद प्रवाह कमजोर हुन्छ। बिक्री बढेको देखिन्छ तर बैंकमा पैसा हुँदैन। यो लेखमा उधारो पूरै बन्द गर्ने होइन, यसलाई नियन्त्रणमा राख्ने र समयमा असुल गर्ने व्यावहारिक तरिकाबारे छलफल गरिएको छ।

उधारोले व्यवसायलाई कसरी निल्छ

पहिलो कुरा, उधारोको कुनै लागत छैन जस्तो लाग्छ, तर छ। उत्पादकले माल बनाउन कच्चा पदार्थ किनेको हुन्छ, तलब तिरेको हुन्छ, ढुवानी गरेको हुन्छ। बिक्री भइसकेको तर पैसा नआएको अवधिमा ती सबै खर्च आफ्नै गोजीबाट चलिरहेको हुन्छ। बैंकबाट कर्जा लिएर चलाइरहेको छ भने त्यसमा ब्याज पनि तिरिरहेको हुन्छ।

दोस्रो कुरा, उधारो पुरानो भएसँगै असुली गाह्रो हुँदै जान्छ। एक महिनाको बाँकी सम्झाउन सजिलो हुन्छ, ६ महिनाको बाँकीमा ग्राहक वा व्यापार नै बदलिएको हुन सक्छ।

तेस्रो कुरा, उधारोको असर प्रायः ढिलो देखिन्छ। माल बेचेको दिन नाफा देखिन्छ, तर पैसा नआउँदा एक-दुई त्रैमासपछि मात्र समस्या थाहा हुन्छ, जतिबेला सुधार गर्ने समय घटिसकेको हुन्छ।

पहिलो चरण: स्पष्ट क्रेडिट नीति

असुली भनेको पछि गर्ने काम होइन, बिक्री गर्दाकै निर्णयबाट सुरु हुन्छ। नीति सरल तर लिखित हुनुपर्छ।

क्रेडिट सीमा। प्रत्येक डिलर र ठूला पसलका लागि एक सीमा तोक्नुहोस्। सीमा तोक्दा उसको अहिलेसम्मको खरिद, भुक्तानी गर्ने बानी र व्यवसायको आकार हेर्नुहोस्। नयाँ ग्राहकलाई सानो सीमाबाट सुरु गरी भुक्तानीको रेकर्ड राम्रो भएपछि बढाउनु सुरक्षित हुन्छ।

भुक्तानीका दिन। उधारो कति दिनको हो भन्ने कुरा बिल बन्दा नै स्पष्ट हुनुपर्छ। दिन कहिलेदेखि गन्ने भन्ने पनि तय गर्नुहोस्: अर्डरको मितिबाट कि डिस्प्याचको मितिबाट। डिस्प्याचको मितिबाट गन्नु प्रायः न्यायसंगत हुन्छ, किनकि ग्राहकले माल हात पारेपछि मात्र समय गन्न थाल्छ।

सीमा नाघेपछिको नियम। सीमा नाघेमा वा भाखा नाघेको बाँकी भएमा नयाँ माल पठाउने कि नपठाउने? सबैका लागि एउटै नियम लागू गर्नुहोस्। अपवाद चाहिन्छ भने कसले दिन सक्छ र कसरी अभिलेख हुन्छ भन्ने तोक्नुहोस्।

दोस्रो चरण: एजिङबाट हेर्नुहोस्

सबै बाँकी एकै जस्तो होइन। एजिङ भनेको बाँकीलाई समय अनुसार समूहमा बाँडेर हेर्नु हो।

उदाहरणका लागि चार समूह लिन सकिन्छ: भाखा नआएको, एकदेखि तीस दिन नाघेको, ३१ देखि ६० दिन नाघेको, र त्योभन्दा बढी। पहिलो समूहमा चिन्ताको कुरा हुँदैन। दोस्रो समूहमा हल्का रिमाइन्डर पुग्छ। तेस्रोमा व्यवस्थापकले आफैं कुरा गर्नुपर्छ। चौथोमा नयाँ माल रोकेर लिखित योजना मिलाउनुपर्छ।

एजिङ हेर्दा धेरै मालिकले पहिलो पटक एउटा रोचक कुरा देख्छन्: ठूलो बाँकीको आधा भाग केही थोरै खाताले ओगटेको हुन्छ। त्यसैले सबै ग्राहकलाई उही ऊर्जा खर्च गर्नुको सट्टा ठूला र पुराना खातामा केन्द्रित हुन सकिन्छ।

तेस्रो चरण: साप्ताहिक उठती योजना

"महिनाको अन्त्यमा सबै उठाउनुपर्छ" भन्ने लक्ष्य अस्पष्ट हुन्छ। साप्ताहिक योजना बढी व्यावहारिक हुन्छ।

हरेक हप्ताको सुरुमा कुन डिलर वा पसलबाट कति रकम उठाउने भनेर नाम र रकमसहित सूची बनाउनुहोस्। हप्ता सकिँदा वास्तवमा कति आयो भनेर तुलना गर्नुहोस्। फरक आएमा कारण सोध्नुहोस्: पैसा तयार थिएन, चेक आएन, वा प्रतिनिधि भेट्न पुगेनन्? गत हप्ताको नतिजाले अर्को हप्ताको योजना सुधार्छ।

यहाँ एउटा कुरा ख्याल गर्नुपर्छ: बितिसकेका हप्ताको योजना पछि बदल्नु हुँदैन। यदि योजनालाई नतिजासँग मिलाउन सच्याउन दिइयो भने त्यो अनुशासनको साधन रहँदैन, केवल हिसाबको औपचारिकता बन्छ।

चौथो चरण: सजिलो भुक्तानी र सही मिलान

ग्राहकले तिर्न चाहे पनि कहिलेकाहीँ तिर्न गाह्रो हुन्छ। नगद लिएर आउन नसक्ने, बैंक टाढा हुने, वा चेक काट्न ढिला हुने कुरा सामान्य हुन्। प्रतिनिधिले पसलमै eSewa, Khalti वा Fonepay QR बाट पैसा लिन सक्ने बनाउँदा असुली सजिलो हुन्छ। डिलरका लागि बैंक ट्रान्सफर र चेक सामान्य हुन्।

भुक्तानी आएपछि कुन बिलमा मिलाउने भन्ने विवाद नहोस्। सबैभन्दा पुरानो बिलबाट मिलाउने नियम सरल र निष्पक्ष हुन्छ। ग्राहकले बिलभन्दा बढी तिरेमा बढी रकम अग्रिमका रूपमा खातामा देखिनुपर्छ, हराउनु हुँदैन। चेकका हकमा चेक भुनाइँदा के हुन्छ, अनादर भए के कारबाही गर्ने भन्ने कुरा कानुनी सल्लाहकारसँग पुष्टि गर्नुहोस्।

पाँचौं चरण: नियमित विवरण र रिमाइन्डर

धेरै ग्राहकलाई आफ्नो बाँकी कति छ भन्ने नै थाहा हुँदैन, र त्यसमा नियतको भन्दा व्यवस्थित अभिलेखको समस्या हुन्छ। महिनामा एक पटक हरेक डिलर र ठूला पसललाई विवरण पठाउनुहोस्: कुन बिल, कति रकम, कहिलेदेखि बाँकी। यसले हिसाब मिलाउने बेलाको विवादलाई पहिल्यै निर्मूल पार्छ।

रिमाइन्डर पनि तय तालिका अनुसार जानुपर्छ। भाखा नजिक हुँदा नम्र सम्झना, भाखा नाघेपछि फोन, एक महिना नाघेपछि भेट। प्रणालीले रिमाइन्डर आफैं पठाउँदा यो कुरा सम्बन्ध बिग्रने भन्दा सामान्य प्रक्रिया जस्तो लाग्छ, किनकि सबैलाई एउटै नियम लागू भएको हुन्छ।

एउटा काल्पनिक उदाहरण

तल दिइएको संख्या वास्तविक कम्पनीको होइन, एजिङ कसरी पढ्ने भन्ने बुझाउन बनाइएको उदाहरण मात्र हो।

मानौं एउटा वितरकको दश डिलरमा जम्मा बाँकी रकम सय एकाइ छ। एजिङ हेर्दा तीस एकाइ भाखाभित्र छ, पच्चीस एकाइ एकदेखि तीस दिन नाघेको छ, पन्ध्र एकाइ ३१ देखि ६० दिन नाघेको छ, र तीस एकाइ ६० दिनभन्दा बढी नाघेको छ। सतही रूपमा "सय एकाइ बाँकी छ" भन्दा सबै उस्तै लाग्छ। एजिङले भने देखाउँछ कि साठी एकाइ चिन्ताजनक वा त्योभन्दा माथिको समूहमा छ, र त्यसमध्ये पनि पुरानो तीस एकाइ दुई-तीन डिलरमै केन्द्रित छ। अब मालिकले तीनवटा फोन र एउटा भेटमै अधिकांश समस्या समाधान गर्ने बाटो देख्छन्।

असुली गर्दा कुराकानी कसरी गर्ने

असुली प्राविधिक मात्र होइन, सम्बन्धको पनि विषय हो। केही व्यावहारिक सुझाव यस्ता छन्।

सधैं तथ्यसहित कुरा गर्नुहोस्। "तपाईंको बाँकी धेरै छ" भन्नुभन्दा "बिल नम्बर यति, मिति यति, रकम यति, भाखा यति दिन अघि सकियो" भन्नु कम अपमानजनक र बढी प्रभावकारी हुन्छ।

पहिले कारण सुन्नुहोस्। ग्राहकले ढिलो गर्नुको कारण आफ्नै उधारो उठ्न नसक्नु, बिक्री कमजोर हुनु वा हिसाबमा त्रुटि हुनु पनि हुन सक्छ। कहिलेकाहीँ बिलमै गल्ती हुन्छ, र त्यो मिलाउनासाथ भुक्तानी आउँछ।

स्पष्ट मिति मागेर टुंग्याउनुहोस्। "छिट्टै तिर्छु" भन्ने उत्तरलाई "कुन मितिमा, कति रकम" मा बदल्नुहोस्, र त्यो मिति अभिलेख गर्नुहोस्। अर्को भेटमा त्यही मितिबाट कुरा सुरु हुन्छ।

भाखा नाघेपछि सम्झौता गर्दा आंशिक भुक्तानीको तालिका बनाउन सकिन्छ। यसले ग्राहकलाई एकैपटक ठूलो रकम जुटाउनु पर्ने दबाबबाट जोगाउँछ र कम्पनीलाई निश्चित नगद प्रवाह दिन्छ।

प्रतिनिधिको भूमिका

फिल्डका प्रतिनिधि असुलीका लागि सबैभन्दा नजिकका व्यक्ति हुन्, तर तिनलाई केवल बिक्रीको लक्ष्य दिइएको छ भने उठती पछि पर्छ। अर्डर लिने बेलामै बाँकी कति छ भन्ने कुरा प्रतिनिधिले देख्न सक्नुपर्छ। भाखा नाघेको पसलमा नयाँ अर्डर लिनुअघि पुरानो बाँकीको कुरा गर्ने बानी बसाल्न सकिन्छ। कमिसन वा प्रोत्साहनमा उठतीको अंश जोड्दा पनि प्रतिनिधिको ध्यान बिक्री र असुली दुवैमा रहन्छ।

gamitrack ले यसमा कसरी सघाउँछ

gamitrack मा हरेक डिलर र पसलको खाता हुन्छ, जसमा बिल, भुक्तानी, क्रेडिट नोट र बाँकी देखिन्छ। एजिङले भाखा नाघेको रकम समूह अनुसार देखाउँछ। भुक्तानी दिन डिस्प्याचको मितिबाट गनिन्छ र डिस्प्याच हुँदा तय हुन्छ। भुक्तानी नगद, eSewa, Khalti, Fonepay, बैंक वा चेकबाट दर्ता हुन्छ र सबैभन्दा पुरानो बिलमा पहिले मिलाइन्छ। साप्ताहिक उठती योजना बनाम वास्तविक रकम देखिन्छ, र प्रणालीले रिमाइन्डर पठाउँछ। डिलरले डिलर एपमा आफ्नै खाता हेर्छन्, त्यसैले विवरण मिलाउन फोन गर्नु पर्दैन।

तपाईंको व्यवसायमा यो कसरी लागू हुन्छ हेर्न सम्पर्क गर्नुहोस् वा मूल्य हेर्नुहोस्। निर्माण सामग्री वा कृषि सामग्री जस्ता लामो उधारो चल्ने उद्योगको अनुभव जान्न निर्माण सामग्री र कृषि सामग्री पृष्ठ हेर्न सक्नुहुन्छ।